İosif Brodskinin 6 məsləhəti

Nobel mükafatı laureatı İosif Brodskinin 1988-ci ildə Miçiqan Universitetinin məzunları qarşısındakı məşhur çı­xışının üstündən uzun illər keçsə də, hələ də ədəbi aləmin yaddaşından silinməyib. Həmin çıxışdan bəzi müddəaları oxucuların diqqətinə çatdırırıq:

1. Fikrinizi nitqinizin dəqiqliyi üzərində cəmləşdirin. Öz lüğətini­zi genişləndirməyə çalışın, onunla elə rəftar edin ki, elə bil bank hesa­bınızdır. Ona çoxlu vaxt ayırın, bununla öz yatırınızı artırmış olarsınız.

Məqsəd özünüzü müm­kün qədər tam və dəqiq ifadə et­mək imkanı qazanmaqdan iba­rətdir. Bir sözlə, məqsəd – sizin müvazinətinizdir. Çünki deyilməmiş, ifadə olunmamış söz­lərin fikrinizdə yığılıb qalması mütləq sizin əsəb böhranı keçirməyinizə səbəb olacaq.

Sadəcə lüğət almaq, həmin lüğəti hər gün oxumaq lazımdır. Bəzən şeir kitabları da mütaliə etmək olar. Be­lə kitablar kifayət qədər ucuzdur – ən bahası­nın qiyməti bir dəfə psixiatrın qə­bulunda olmaqdan ucuz başa gəlir.

2. Valideynlərinizə qarşı mərhəmətli olun. Əgər bu, "ata-ananıza səcdə edin" kimi səslənirsə, üzr istəyirəm. Mən sadəcə de­mək istəyirəm ki, onlara qarşı qiyam qaldırmayın. Hər halda, onlar sizdən əvvəl dünya­larını dəyişəcəklər, bu mənada özünüzü ən azı bir günahdan təmizləmiş olarsınız.

3. Siyasətçilərə o qədər də arxa­lanmayın. Onların başı çox qarışıq olur. Siyasətçilər sosial problemləri həddən artıq azalda bilərlər, amma onu aradan qaldıra bilməzlər. İnkişaf nə qədər sürətli olursa-olsun; ən azı bir neçə adam həmin inkişafdan pay ala bilməyəcək.

Dünya mükəmməl deyil. Qızıl əsr heç vaxt olmayıb və olmayacaq. Buna görə də yalnız özünüzə güvənməli, öz dünyanızı özünüz sərbəst idarə etmə­lisiniz.

4. Sadə olmağa çalışın. Dünyada insan həddən artıq çoxdur, tezliklə bundan da artıq olacaq. Günəşin altında yer qazanmaq mütləq baş­qalarının hesabına baş verəcək. Məcbur qalıb di­gərlərinin ayağını basmalı olmağı­nız o demək deyil ki, həm də onların çiyninə dırmaşmalısınız. Ona görə də var­lı, ya məşhur, yaxud da həm varlı, həm də məşhur olmaq istəyirsiniz­sə, işiniz avand olsun, amma bütün ömrünüzü bunlara həsr etməyin.

5. Özünüzü qurban saymaqdan hər vəchlə qaçın. Vəziyyətiniz nə qədər xoşagəl­məz olsa da, bu işdə kənar qüvvələri – dövrü, dövləti, irqi, rəhbərliyi, valideynlərinizi, mühiti... günahlan­dırmayın.

Günahı nəyinsə üzərinə yıxmaq özünüzün nəyisə dəyişmək qətiy­yətinizi sarsıdır və  məsuliyyətsizlik baş alıb gedir. Həmin boşluğu isə iblislər və boşboğaz­lar doldurmağı çox sevirlər, çünki mələklər iflic olmuş iradəni xoşlamır.

Ümumiyyətlə, həyata təkcə gözəl­liklərinə yox, həm də çətinlik­lərinə görə hörmət etməyə çalışın.

6. Bağışlamağı bacarın. Qədəm qoyduğunuz dünya haqsızlıqlardan xali deyil. Tezliklə əmin olacaq­sınız ki, bura xoşagələn yer deyil. Ona görə də həyatınıza bədbəxtlik gətirməyə çalışan adamlara fikir verməməyə çalışın.

Belə­cə, beyninizin hüceyrələrini artıq gərginlikdən xilas edin.

 

Tərcümə: Nəriman